Βαθμολογήστε το Μήνυμα

Σε έχω δει κάπου , κάπου σε ξέρω ; Τραγούδι βγαλμένο από την ίδια την  ζωή και μεταξύ μας τεράστια επιτυχία . Για όσους κατάλαβαν αναφέρομαι στο φαινόμενο της προμνησιας! Δεν άκουσα, πως είπατε, ορίστε; Συγνώμη κύριε, ποιος είστε; Μην πανικοβάλλεστε, μην προτρέχετε και δεν χρειάζεται να ψάξετε σε λεξικό. Επειδή είμαστε και πολύγλωσσος λαός , προμνησία  στα γαλλικά “ Déjà vu” σημαίνει "ήδη ιδωμένο". 

Η εμπειρία της προμνησίας ,  μας δημιουργεί ένα πρωτόγνωρο αίσθημα φόβου  που συνοδεύεται από ταυτόχρονα αντικρουόμενα συναισθήματα αβεβαιότητας και βεβαιότητας για το παρελθόν, η αίσθηση ότι η εμπειρία έχει πραγματικά υπάρξει στο παρελθόν είναι διάχυτη. 

Είμαι σίγουρη ότι στους περισσότερους από εσάς έχει συμβεί έστω και μία φορά κατά την διάρκεια της ζωής σας, ενώ  σε κάποιους είναι συχνό καθημερινό φαινόμενο. Μήπως είμαι τρελός γιατρέ μου, μήπως τα έχω χαμένα ; Γιατί συμβαίνει αυτό σε εμένα; Πληρώνω το αμαρτωλό παρελθόν μου; Υπάρχει απάντηση τελικά που να ικανοποιεί ακόμη  και τους πιο δύσπιστούς; 

Το φαινόμενο είναι αρκετά συχνό και ο καθηγητής Alan Brown ,  ειδικός στο φαινόμενο deja vu στο πανεπιστήμιο South Methodist του Ντάλας, και συγγραφέας του “The  Déjà vu Experience” θεωρεί ότι 2 στα 3 άτομα έχουν βιώσει αυτή την εμπειρία . 

Το φαινόμενο έχει συνδεθεί άρρηκτα με την λογοτεχνία και πολλοί συγγραφείς και ποιητές όπως ο Tolstoy, ο Dickens έχουν αναφερθεί σ’ αυτό.  Από επιστημονική σκοπιά από τον 20ο αιώνα και μετά έχουν γίνει πολλές προσπάθειες για να μπορέσουν να εντοπιστούν τα πραγματικά αίτια. Η πρώτη φορά που η επιστημονική κοινότητα ασχολήθηκε μαζί του ήταν μόλις το 1890, όταν ο Lach - Szyrma παρουσίασε περιπτώσεις τέτοιων εμπειριών 

Επιστημονική Έρευνα 

H επιστημονική έρευνα δεν έχει να επιδείξει πολλές έρευνες σχετιζόμενες με το φαινόμενο .  Αυτό είναι εύλογο καθώς είναι πολύ δύσκολο να μελετηθεί σε εργαστηριακό περιβάλλον αφού συμβαίνει σε μη προκαθορισμένες στιγμές. Οι περισσότερες έρευνες λοιπόν στηρίζονται σε ερωτηματολόγια τα οποία καταλήγουν στο ότι το 90% των ατόμων έχει βιώσει το φαινόμενο. Η ψυχολογία και η Νευροφυσιολογία αποδίδουν το φαινόμενο σε  ανωμαλία της μνήμης. O εγκέφαλος πιστεύει ότι έχει καταγεγραμμένη μία εμπειρία, ενώ δεν την έχει. 

Η ερευνητική ομάδα του Leeds Memory Group υποστηρίζει ότι έχει κάνει σημαντικά βήματα στην εργαστηριακή δημιουργία της συγκεκριμένης αίσθησης μέσω ύπνωσης 

Παραψυχολογία 

Η προμνησία έχει συνδεθεί με την Μετενσάρκωση και την  Εξωαισθητηριακή αντίληψη. Στην πρώτη περίπτωση νιώθεις ότι σε μια προηγούμενη ζωή (όπως λέμε ήμουν γάτα  ), έχεις ξαναβιώσει την ίδια εμπειρία , ενώ στην δεύτερη περίπτωση είναι αυτό που λέμε μήπως είμαι μάγισσα ; (Κοιμάμαι και ονειρεύομαι πως την αυγή παντρεύομαι και τσουπ το πρωί σήμερα γάμος γίνεται….). 

Το déjà vu βιώνεται σε διάφορες μορφές και πολλοί ερευνητές το έχουν χωρίσει σε κατηγορίες . Υπάρχουν περιπτώσεις που ενώ βιώνουμε μια κατάσταση νιώθουμε ότι αυτό το έχω ξαναζήσει (deja vecu) . Άλλες φορές πάλι νιώθουμε κάποιο συναίσθημα πόνου, ευτυχίας , ανυπομονησίας  που δεν είναι πρωτόγνωρο σε μας (deja senti), ενώ κατά την επίσκεψη μας σε να μέρος για πρώτη φορά έχουμε την παράδοξη αίσθηση ότι το γνωρίζουμε αρκετά καλά (deja visite) .  

Ο Alan Brown θεωρεί ότι υπάρχουν 30 πιθανές εξηγήσεις για το φαινόμενο και έχει δημιουργήσει 4 διαφορετικές θεωρίες, “dual processing”, “neurological”, “memory” and «double perception». 

Στην πρώτη περίπτωση θεωρεί ότι δυο κανονικά ξεχωριστές διαδικασίες  του εγκεφάλου ενεργοποιούνται σε λάθος χρόνο . Φανταστείτε δυο κεφαλές ενός κασετόφωνου , που η μία καταγράφει και στην άλλη γυρνάμε την κασέτα πίσω. Εάν ο εγκέφαλος ξεκινήσει να παίζει προς τα πίσω καθώς καταγράφει, το παρόν μπορεί να λειτουργήσει σαν ανάμνηση. 

Στην δεύτερη περίπτωση υπάρχουν μικρά ηλεκτρικά σήματα που πηγαίνουν λοξά. Αν δηλαδή  δύο σήματα πηγαίνουν πληροφορίες από τις  αισθήσεις στον εγκέφαλο , η θεωρία λέει ότι μία καθυστέρηση στο δεύτερο σήμα μπορεί να δημιουργήσει την αίσθηση της ανάμνησης. 

Οι αποκαλούμενες εξηγήσεις μνήμης περιλαμβάνουν την παρανόηση του εγκεφάλου να λαμβάνει ως  ομοιότητα την  παρούσα κατάσταση με μια  πραγματικά αληθινή μνήμη. Η αντιμετώπιση μιας καρέκλας που μοιάζει με μιας από το καθιστικό της γιαγιάς σας, παραδείγματος χάριν, θα μπορούσε να προκαλέσει ένα συναίσθημα ότι μια νέα θέση είναι κάπως γνωστή. 

Στην τελευταία περίπτωση ο εγκέφαλος αποσπάται προς στιγμήν αφότου έχει ήδη δει εν μέρει μια σκηνή. Όταν η προσοχή  επιστρέφει στην τρέχουσα σκηνή ένα δευτερολέπτου αργότερα, αισθάνεται ξαφνικά σαν μια ανάμνηση 

Όποια και αν είναι η εξήγηση , αυτό που ίσως μετράει είναι  μια ζωή «dolce vita» και η σύνδεση με το παρελθόν ας υπάρχει για να δημιουργεί με το παρόν  γλυκές déjà vu,  senti και visite στιγμές. Είμαι σίγουρη ότι ξέρετε για τι πράγμα μιλάω……και μη μου πείτε ότι δεν νιώθετε ότι αυτό το έχετε ξανανιώσει … ναι είναι  déjà vu..!!!!

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΟΣ :ΔΕΛΑΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΜΑΡΙΑ