Επιστήμονες βρήκαν ενδείξεις ύπαρξης υδρατμών στην ατμόσφαιρα ενός πλανήτη, 63 έτη φωτός μακριά από τη Γη. Οι ερευνητές γράφουν στο Nature ότι η ανακάλυψή τους μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό πλανητών που μπορούν να φιλοξενήσουν ζωή. Σε ξεχωριστή έρευνα, η αμερικανική διαστημική υπηρεσία αναφέρει ότι εντόπισε διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα του ίδιου πλανήτη, οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια του οποίου ξεπερνούν τους 900 βαθμούς Κελσίου. Ο πλανήτης HD 189733b κατατάσσεται ως ζεστός Δίας, εξαιτίας του τετηγμένου πυρήνα του και της αεριώδους ατμόσφαιράς του, που μοιάζει κατά πολύ με αυτή του Δία, του γίγαντα αερίων που φιλοξενείται στο ηλιακό μας σύστημα. Ο Dr Drake Deming από το κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA, έχει αναζητήσει και στο παρελθόν για ενδείξεις νερού σε παρόμοιους γίγαντες αερίων. Υποστηρίζει ότι τα σημάδια των υδρατμών στην ατμόσφαιρα δεν αφήνουν αμφιβολίες. «Παράγουν ένα μοναδικό αποτύπωμα, καθώς οι υδρατμοί τροποποιούν το σχήμα της ακτινοβολίας με πολύ χαρακτηριστικό τρόπο». Καθώς ο πλανήτης βρίσκεται σε πολύ μεγάλη απόσταση, ήταν δύσκολο να προσδιοριστεί πόση από την ακτινοβολία που έχει ανιχνευθεί από το τηλεσκόπιο, προέχεται από τον γίγαντα αερίων και πόση από το άστρο του. Οι επιστήμονες έλυσαν το πρόβλημα μελετώντας την τροχιά του. «Τον χρόνο που ξέρουμε ότι ο πλανήτης δεν είναι ορατός, γνωρίζουμε ότι το φως προέρχεται μόνο από το άστρο», εξηγεί ο επικεφαλής της έρευνας Dr Carl Grillmair από το Επιστημονικό Κέντρο Spitzer στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καλιφόρνιας. Έτσι βρήκαν ότι ο HD 1897733b περιστρέφεται γύρω από το άστρο του κάθε 2,2 μέρες, λαμβάνοντας μετρήσεις για αρκετούς κύκλους περιστροφής και αφαιρώντας την ακτινοβολία που παραγόταν όταν δεν μπορούσαν να δουν τον πλανήτη. «Το κλειδί σε αυτές τις μετρήσεις είναι η γεωμετρία της έκλειψης, έχουμε μια μοναδική στιγμή για να παρατηρήσουμε το άστρο απομονωμένο», δήλωσε ο Dr Deming. Οι επιστήμονες είχαν έρθει σε δύσκολη θέση από προηγούμενες παρατηρήσεις του HD 189733b και παρόμοιων γιγάντων αερίων. Ανέμεναν να δουν υδρατμούς, ωστόσο τα τηλεσκόπια δεν εντόπιζαν κάτι σχετικό. «Συμπεράναμε πριν από μερικά χρόνια ότι δεν υπήρχε νερό, οι θεωρητικοί ήταν ανάστατοι, καθώς είχαν προβλέψει ότι θα έπρεπε να είναι εκεί. Δεν καταλαβαίναμε. Ψάχναμε ακόμη περισσότερο, παρακολουθούσαμε για περισσότερες από 120 ώρες, βέβαιοι ότι θα βρίσκαμε το αποτύπωμα που θα ταίριαζε ακριβώς με τα θεωρητικά μοντέλα», αναφέρει ο Dr Grillmair. Θεωρεί ότι η εξήγηση κρύβεται στη συνεχή μεταβολή της ατμόσφαιρας λόγω της εγγύτητας του πλανήτη στο άστρο. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τα σύννεφα που προκαλούσαν οι καταιγίδες λόγω των τεράστιων θερμικών φορτίων έκρυβαν τους υδρατμούς σε προηγούμενες παρατηρήσεις και είναι πεπεισμένοι ότι τα τελευταία ευρήματα είναι σωστά. Σε ξεχωριστή μελέτη, η NASA αναφέρει ότι το Hubble εντόπισε διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα του HD189733. Αν και η υπηρεσία τονίζει ότι ο πλανήτης είναι υπερβολικά θερμός ώστε να υπάρχουν ελπίδες να φιλοξενεί ζωή, επισημαίνει ότι τα ευρήματα αντιπροσωπεύουν μια σημαντική απόδειξη των θεωριών, δείχνοντας ότι είναι δυνατή η ανίχνευση διοξειδίου του άνθρακα σε ατμόσφαιρες μακρινών πλανητών και ότι η ίδια μέθοδος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αναζήτηση πλανητών με ζωή. |
